Depresyon, tedavi edilebilen ve tedavi planı kişiden kişiye değişen bir hastalıktır. Bu sayfada belirtileri, değerlendirme sürecini ve kılavuzlarda yer alan tedavi seçeneklerini özetledim.
Sabahları yataktan çıkmak giderek zorlaşıyor, eskiden keyif aldığınız şeyler artık bir anlam ifade etmiyorsa ve bu durum haftalardır sürüyorsa, yaşadığınız şey geçici bir keyifsizlikten fazlası olabilir. Depresyon; duyguları, düşünceleri, uykuyu, iştahı ve günlük işlevselliği birlikte etkileyen bir hastalıktır.
1. Depresyon nedir?
Depresyon (major depresif bozukluk), en az iki hafta boyunca süren çökkün duygudurum veya ilgi ve zevk kaybının, başka belirtilerle birlikte günlük yaşamı belirgin biçimde etkilediği bir duygudurum bozukluğudur.[1] Dünya Sağlık Örgütü depresyonu, dünyada yetersizliğe yol açan başlıca sağlık sorunları arasında saymaktadır.[2]
Depresyonun tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, beyin kimyasındaki değişiklikler, yaşam olayları, kronik hastalıklar ve bazı ilaçlar birlikte rol oynayabilir.
2. Depresyonun belirtileri nelerdir?
Depresyonda sık görülen belirtiler şunlardır:[1]
- Günün büyük bölümünde süren çökkünlük, boşluk ya da umutsuzluk hissi
- Daha önce zevk alınan etkinliklere karşı ilgi kaybı
- Uykusuzluk ya da fazla uyuma
- İştah ve kilo değişiklikleri
- Yorgunluk, enerji azlığı
- Değersizlik veya aşırı suçluluk duyguları
- Dikkat toplamada ve karar vermede güçlük
- Hareketlerde yavaşlama ya da huzursuzluk
- Ölüm ya da intihar düşünceleri
Bu belirtilerin bir kısmı herkesin zaman zaman yaşayabileceği durumlardır. Tanı, belirtilerin sayısına, süresine ve günlük yaşama etkisine bakılarak ancak psikiyatrik muayene ile konulabilir.
3. Değerlendirme nasıl yapılır?
İlk muayenede belirtilerin ne zaman başladığı, nasıl seyrettiği, daha önce benzer dönemler yaşanıp yaşanmadığı, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü ve kullanılan ilaçlar ayrıntılı olarak ele alınır. Depresyonun bipolar bozukluğun bir dönemi olup olmadığının ayırt edilmesi, tedavi seçimini doğrudan etkilediği için bu aşamada önemlidir.
Gerekli görülen hastalarda belirti şiddetini ölçmek için psikometrik testler, depresyon belirtilerine yol açabilen tıbbi durumları dışlamak için kan tetkikleri istenebilir.
4. Depresyon nasıl tedavi edilir?
Güncel kılavuzlarda depresyon tedavisi için birden fazla seçenek tanımlanmıştır.[3][4] Tedavi planı, belirtilerin şiddetine, önceki tedavilere verilen yanıta ve hastanın tercihine göre birlikte belirlenir.
- İlaç tedavisi: Antidepresan ilaçlar, özellikle orta ve şiddetli depresyonda kılavuzlarda yer alan temel seçeneklerdendir. İlacın etkisinin ortaya çıkması genellikle birkaç hafta sürer.
- Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve kişilerarası psikoterapi (KİPT), depresyonda etkinliği çalışmalarla incelenmiş psikoterapi yöntemlerindendir. Tek başına ya da ilaç tedavisiyle birlikte uygulanabilir.
- Parlak ışık tedavisi: Mevsimsel özellikli depresyonda ve depresyonda ilaç tedavisine ekleme olarak kullanılabilir.[3]
- TMS ve derin TMS: Yeterli yanıt alınamayan hastalarda değerlendirilebilen, girişimsel olmayan beyin uyarım tedavileridir. Ayrıntılar için TMS ve Derin TMS Tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.
İki veya daha fazla ilaç tedavisine rağmen yeterli düzelme olmadıysa Tedaviye Dirençli Depresyon sayfasındaki bilgiler size yol gösterebilir.
5. Tedavi ne kadar sürer?
Belirtiler düzeldikten sonra ilacı hemen bırakmak nüks riskini artırabilir. Kılavuzlar, iyileşmeden sonra antidepresan tedavinin en az 6 ay, bazı hastalarda daha uzun süre sürdürülmesini önerir.[3][4] Daha önce birden fazla depresyon dönemi geçirmiş hastalarda bu süre uzayabilir. İlacın bırakılması, doz azaltılarak ve hekim kontrolünde yapılmalıdır.
Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa randevu beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın veya en yakın hastanenin acil servisine başvurun.
Randevu ve bilgi için
Aşağıdaki numaradan arayarak ya da WhatsApp mesajı göndererek randevu alabilir, merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.
Kaynaklar
- American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR). Washington, DC: APA; 2022.
- World Health Organization. Depressive disorder (depression). Fact sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression
- Lam RW, Kennedy SH, Adams C, et al. Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) 2023 Update on Clinical Guidelines for Management of Major Depressive Disorder in Adults. Can J Psychiatry. 2024;69(9):641-687.
- National Institute for Health and Care Excellence. Depression in adults: treatment and management (NG222). 2022.
Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; kişisel tanı, tedavi veya tıbbi tavsiye yerine geçmez. Hazırlayan: Uzm. Dr. İsmail Buçgün, Psikiyatri Uzmanı. Son güncelleme: Ekim 2026.